Exprimer en fonction d'un paramètre

Sur elev, cette leçon vient avec des exercices corrigés sur le moment, un indice quand votre enfant bloque et le suivi de ses progrès.

Pratiquer sur elev

Traduction automatique, non relue, de la leçon en hébreu que votre enfant suit en classe.

בשאלה 5 של הבגרות אין מספרים בהתחלה. יש רדיוס RR, צלע kk וזווית α\alpha. כל צלע, כל שטח וכל רדיוס נכתבים כביטוי בהם. מספר נכנס רק בסוף, כשנותנים ערך או יחס. הסתכלו קודם על הציור.

RαABCO
הצלע BCBC היא מיתר במעגל, והזווית α\alpha «מסתכלת» עליו מהקודקוד AA. הזיזו בדמיון את AA על הקשת: α\alpha לא משתנה, ולכן גם BCBC לא. הצלע תלויה רק ב-RR וב-α\alpha.

לפי הציור, הצלע BCBC תלויה רק ב-RR וב-α\alpha. מה אורכה כאשר α=30∘\alpha = 30^\circ? ומה כאשר α=90∘\alpha = 90^\circ?

Voir la réponse et le corrigé

BC=2Rsin⁡αBC=2R\sin\alpha. ב-30∘30^\circ: BC=2R⋅12=RBC=2R\cdot\frac{1}{2}=R. ב-90∘90^\circ: BC=2RBC=2R, קוטר. זו הזווית ההיקפית הנשענת על קוטר.

שלושה כלים — כל אחד כתוב בפרמטרים

asin⁡α=bsin⁡β=csin⁡γ=2R\begin{aligned}\frac{a}{\sin\alpha} &= \frac{b}{\sin\beta} \\ &= \frac{c}{\sin\gamma} \\ &= 2R\end{aligned}
a2=b2+c2−2bccos⁡αa^2=b^2+c^2-2bc\cos\alpha
S=12bcsin⁡αS=\frac{1}{2}bc\sin\alpha
a↔α, Ra \leftrightarrow \alpha ,\ R

צלע, הזווית שמולה והרדיוס: משפט הסינוסים עם 2R2R

b, c, αb ,\ c ,\ \alpha

שתי צלעות והזווית שביניהן: משפט הקוסינוסים לצלע השלישית, ונוסחת השטח

a, b, ca ,\ b ,\ c

שלוש צלעות: משפט הקוסינוסים לזווית

בכל שאלה פרמטרית כותבים ליד כל צלע מול איזו זווית היא עומדת. רוב הטעויות בפרק הזה הן זווית שנלקחה מהצד הלא נכון.

שטח של משולש חסום, כביטוי ואחר כך כמספר

המשולש ABCABC חסום במעגל שרדיוסו RR. נתון ∠A=α\angle A=\alpha ו-∠B=2α\angle B=2\alpha. הביעו את שטח המשולש באמצעות RR ו-α\alpha, ומצאו אותו כאשר R=5R=5 ו-α=20∘\alpha=20^\circ.

∠C=180∘−3α\angle C=180^\circ-3\alpha

Somme (סכום) des angles (זוויות) dans un triangle (משולש)

BC=2Rsin⁡αAC=2Rsin⁡2α\begin{aligned}BC &= 2R\sin\alpha \\ \quad AC &= 2R\sin 2\alpha\end{aligned}

משפט הסינוסים, כל צלע מול הזווית שלה

S=12⋅BC⋅AC⋅sin⁡∠CS=\frac{1}{2}\cdot BC\cdot AC\cdot\sin\angle C

נוסחת השטח: שתי הצלעות והזווית שביניהן

S=2R2sin⁡α sin⁡2α sin⁡3αS=2R^2\sin\alpha\,\sin 2\alpha\,\sin 3\alpha

sin⁡(180∘−3α)=sin⁡3α\sin(180^\circ-3\alpha)=\sin 3\alpha

S=50sin⁡20∘sin⁡40∘sin⁡60∘≈9.52S=50\sin 20^\circ\sin 40^\circ\sin 60^\circ \approx 9.52

מציבים R=5R=5, α=20∘\alpha=20^\circ

מביטוי למשוואה: מוצאים את α\alpha

באותו משולש, האם ייתכן ש-AC=2.5 BCAC = 2.5\,BC?

Voir la réponse et le corrigé

לא. מקבלים 2cos⁡α=2.52\cos\alpha=2.5, כלומר cos⁡α=1.25>1\cos\alpha=1.25>1. אין זווית כזו. יותר מזה: 3α<180∘3\alpha<180^\circ נותן α<60∘\alpha<60^\circ, ולכן 1<2cos⁡α<21<2\cos\alpha<2. היחס ACBC\frac{AC}{BC} תמיד בין 11 ל-22.

שלוש הטעויות של הביטוי הפרמטרי.

a=Rsin⁡αa=R\sin\alpha
a=2Rsin⁡αa=2R\sin\alpha

היחס הוא הקוטר. בדיקה: ב-α=90∘\alpha=90^\circ הצלע היא קוטר, 2R2R.

ABsin⁡∠A=2R\frac{AB}{\sin\angle A}=2R
ABsin⁡∠C=2R\frac{AB}{\sin\angle C}=2R

הזווית שמול הצלע, לא זו שבקצה שלה. ABAB עומדת מול CC.

sin⁡2α=2sin⁡α\sin 2\alpha=2\sin\alpha
sin⁡2α=2sin⁡αcos⁡α\sin 2\alpha=2\sin\alpha\cos\alpha

בדיקה ב-α=90∘\alpha=90^\circ: אגף שמאל 00, והטעות נותנת 22.

Exercices

Exercice 1

RαABCO

המשולש ABCABC חסום במעגל שרדיוסו RR, ו-∠ACB=α\angle ACB = \alpha. הביעו את ABAB באמצעות RR ו-α\alpha.

  1. R2sin⁡α\frac{R}{2\sin\alpha}
  2. Rsin⁡αR\sin\alpha
  3. 2Rsin⁡α2R\sin\alpha
  4. 2Rcos⁡α2R\cos\alpha
Voir la réponse et le corrigé

Réponse : C 2Rsin⁡α2R\sin\alpha

Corrigé :

ABsin⁡∠C=2R\frac{AB}{\sin\angle C}=2R

משפט הסינוסים: הצלע ABAB מול הזווית CC

AB=2Rsin⁡αAB=2R\sin\alpha

כופלים ב-sin⁡α\sin\alpha

הנכונה: 2Rsin⁡α2R\sin\alpha. מי שבחר Rsin⁡αR\sin\alpha שכח שהיחס שווה לקוטר, 2R2R, ולא לרדיוס.

Vérifier la réponse sur elev

Exercice 2

R40°65°ABCO

המשולש ABCABC חסום במעגל שרדיוסו 66. נתון ∠A=40∘\angle A = 40^\circ ו-∠B=65∘\angle B = 65^\circ. מצאו את ACAC (עגלו לשתי ספרות אחרי הנקודה).

Voir la réponse et le corrigé

Réponse : 10.88

Corrigé :

AC↔∠BAC \leftrightarrow \angle B

בוחרים את הזווית שמול הצלע המבוקשת

AC=2Rsin⁡65∘=12sin⁡65∘\begin{aligned}AC &= 2R\sin 65^\circ \\ &= 12\sin 65^\circ\end{aligned}

משפט הסינוסים עם 2R2R

AC≈10.88AC \approx 10.88

חישוב

הזווית ∠A=40∘\angle A = 40^\circ לא משתתפת בחישוב. מי שכתב 12sin⁡40∘12\sin 40^\circ לקח את הזווית שליד הצלע, לא את זו שמולה.

Vérifier la réponse sur elev

Exercice 3

α2αABC

במשולש ABCABC נתון AB=kAB = k, ∠A=α\angle A = \alpha ו-∠B=2α\angle B = 2\alpha. הביעו את ACAC באמצעות kk ו-α\alpha.

  1. ksin⁡3αsin⁡2α\frac{k\sin 3\alpha}{\sin 2\alpha}
  2. ksin⁡αsin⁡3α\frac{k\sin\alpha}{\sin 3\alpha}
  3. ksin⁡2αsin⁡α\frac{k\sin 2\alpha}{\sin\alpha}
  4. ksin⁡2αsin⁡3α\frac{k\sin 2\alpha}{\sin 3\alpha}
Voir la réponse et le corrigé

Réponse : D ksin⁡2αsin⁡3α\frac{k\sin 2\alpha}{\sin 3\alpha}

Corrigé :

∠C=180∘−3α\angle C=180^\circ-3\alpha

Somme (סכום) des angles (זוויות) dans un triangle (משולש)

sin⁡(180∘−3α)=sin⁡3α\sin(180^\circ-3\alpha)=\sin 3\alpha

זוויות משלימות: אותו סינוס

ACsin⁡2α=ksin⁡3α\frac{AC}{\sin 2\alpha}=\frac{k}{\sin 3\alpha}

משפט הסינוסים: ACAC מול ∠B\angle B, ו-ABAB מול ∠C\angle C

AC=ksin⁡2αsin⁡3αAC=\frac{k\sin 2\alpha}{\sin 3\alpha}

מבודדים

הנכונה: ksin⁡2αsin⁡3α\frac{k\sin 2\alpha}{\sin 3\alpha}. הטעות הנפוצה היא להצמיד ל-kk את הזווית α\alpha שלידו. k=ABk=AB עומד מול ∠C\angle C.

Vérifier la réponse sur elev

Exercice 4

150°ABCO

במשולש ABCABC נתון BC=9BC = 9 ו-∠A=150∘\angle A = 150^\circ. מצאו את רדיוס המעגל החוסם את המשולש.

Voir la réponse et le corrigé

Réponse : 9

Corrigé :

2R=BCsin⁡150∘=90.5=18\begin{aligned}2R &= \frac{BC}{\sin 150^\circ} \\ &= \frac{9}{0.5} \\ &= 18\end{aligned}

Loi des sinus (משפט הסינוסים)

R=9R=9

חצי הקוטר

sin⁡150∘=sin⁡30∘=0.5\sin 150^\circ=\sin 30^\circ=0.5. זווית קהה לא פוסלת את משפט הסינוסים. ומי שקיבל 1818 שכח לחלק ב-22.

Vérifier la réponse sur elev

Exercice 5

60°k2kABC

במשולש ABCABC נתון AB=kAB = k, AC=2kAC = 2k ו-∠A=60∘\angle A = 60^\circ. אפשר לכתוב BC=ktBC = k\sqrt{t}. מצאו את tt.

Voir la réponse et le corrigé

Réponse : 3

Corrigé :

BC2=k2+4k2−2⋅k⋅2kcos⁡60∘BC^2=k^2+4k^2-2\cdot k\cdot 2k\cos 60^\circ

משפט הקוסינוסים: שתי צלעות והזווית שביניהן

BC2=5k2−2k2=3k2\begin{aligned}BC^2 &= 5k^2-2k^2 \\ &= 3k^2\end{aligned}

cos⁡60∘=12\cos 60^\circ=\frac{1}{2}

BC=k3BC=k\sqrt{3}

t=3t=3

הפרמטר kk יוצא מהשורש כי כל איבר מכיל k2k^2. מי שקיבל t=5t=5 שכח את האיבר −2bccos⁡α-2bc\cos\alpha.

Vérifier la réponse sur elev

Exercice 6

RABCO

הוכיחו או הפריכו: במשולש החסום במעגל שרדיוסו RR ייתכן שאחת הצלעות היא 2.5R2.5R.

Voir la réponse et le corrigé

Réponse : Faux

Corrigé :

a=2Rsin⁡αa=2R\sin\alpha

Loi des sinus (משפט הסינוסים)

sin⁡α≤1 ⇒ a≤2R\sin\alpha \leq 1 \ \Rightarrow \ a \leq 2R

סינוס לא עולה על 1

2.5R>2R2.5R>2R

סתירה

הטענה לא נכונה. כל צלע היא מיתר במעגל, והמיתר הארוך ביותר הוא הקוטר 2R2R. זו בדיוק השאלה «האם ייתכן» של הבגרות: מגיעים ל-sin⁡α=1.25\sin\alpha=1.25 ועוצרים.

Vérifier la réponse sur elev

Exercice 7

αABC

במשולש ABCABC נתון AB=AC=kAB = AC = k ו-∠BAC=α\angle BAC = \alpha. שטח המשולש הוא 12k2sin⁡α\frac{1}{2}k^2\sin\alpha. מצאו את השטח כאשר k=10k = 10 ו-α=150∘\alpha = 150^\circ.

Voir la réponse et le corrigé

Réponse : 25

Corrigé :

S=12⋅102⋅sin⁡150∘S=\frac{1}{2}\cdot 10^2\cdot\sin 150^\circ

מציבים בביטוי

S=50⋅0.5=25\begin{aligned}S &= 50\cdot 0.5 \\ &= 25\end{aligned}

sin⁡150∘=sin⁡30∘\sin 150^\circ=\sin 30^\circ

קודם הביטוי, ורק אחר כך המספרים: כך עובדים בשאלה 5 של הבגרות. מי שקיבל −43.3-43.3 חישב cos⁡150∘\cos 150^\circ במקום סינוס.

Vérifier la réponse sur elev

Exercice 8

Rα2αABCO

המשולש ABCABC חסום במעגל שרדיוסו RR. נתון ∠A=α\angle A = \alpha ו-∠B=2α\angle B = 2\alpha. מהו היחס ACBC\frac{AC}{BC}?

  1. 2cos⁡α2\cos\alpha
  2. 2sin⁡α2\sin\alpha
  3. 22
  4. cos⁡α\cos\alpha
Voir la réponse et le corrigé

Réponse : A 2cos⁡α2\cos\alpha

Corrigé :

AC=2Rsin⁡2αBC=2Rsin⁡α\begin{aligned}AC &= 2R\sin 2\alpha \\ \quad BC &= 2R\sin\alpha\end{aligned}

משפט הסינוסים: כל צלע מול הזווית שלה

ACBC=sin⁡2αsin⁡α\frac{AC}{BC}=\frac{\sin 2\alpha}{\sin\alpha}

2R2R מצטמצם

=2sin⁡αcos⁡αsin⁡α=2cos⁡α=\frac{2\sin\alpha\cos\alpha}{\sin\alpha}=2\cos\alpha

Sinus (סינוס) d'un angle (זוויות) double

הנכונה: 2cos⁡α2\cos\alpha. מי שבחר 22 חשב ש«זווית כפולה נותנת צלע כפולה». אבל הצלע יחסית לסינוס הזווית, ו-sin⁡2α≠2sin⁡α\sin 2\alpha \neq 2\sin\alpha.

Vérifier la réponse sur elev

Exercice 9

Rα2αABCO

במשולש מהשאלה הקודמת (∠A=α\angle A = \alpha, ∠B=2α\angle B = 2\alpha) נתון AC=1.2 BCAC = 1.2\,BC. מצאו את α\alpha במעלות (עגלו לשתי ספרות אחרי הנקודה).

Voir la réponse et le corrigé

Réponse : 53.13

Corrigé :

2cos⁡α=1.22\cos\alpha=1.2

היחס מהשאלה הקודמת

cos⁡α=0.6 ⇒ α≈53.13∘\cos\alpha=0.6 \ \Rightarrow \ \alpha \approx 53.13^\circ

On résout

3α≈159.4∘<180∘3\alpha \approx 159.4^\circ<180^\circ

בדיקה: הזווית CC חיובית

הבדיקה בסוף איננה קישוט: אם הייתה יוצאת 3α≥180∘3\alpha \geq 180^\circ, המשולש לא היה קיים. בשאלות פרמטריות תמיד בודקים שהזווית השלישית חיובית.

Vérifier la réponse sur elev

Exercice 10

RαβABCO

המשולש ABCABC חסום במעגל שרדיוסו RR, ∠A=α\angle A = \alpha ו-∠B=β\angle B = \beta. תלמיד הביע את השטח. שורה אחת שגויה — מצאו אותה.

BC=2Rsin⁡αBC=2R\sin\alpha
AC=Rsin⁡βAC=R\sin\beta
S=12⋅BC⋅AC⋅sin⁡(α+β)S=\frac{1}{2}\cdot BC\cdot AC\cdot\sin(\alpha+\beta)
Voir la réponse et le corrigé

Réponse : AC=Rsin⁡βAC=R\sin\beta → AC=2Rsin⁡βAC=2R\sin\beta

Corrigé :

ACsin⁡β=2R\frac{AC}{\sin\beta}=2R

Loi des sinus (משפט הסינוסים)

sin⁡∠C=sin⁡(180∘−α−β)=sin⁡(α+β)\begin{aligned}\sin\angle C &= \sin(180^\circ-\alpha-\beta) \\ &= \sin(\alpha+\beta)\end{aligned}

השורה השלישית נכונה

השורה השנייה שכחה את ה-22. היחס בין צלע לסינוס הזווית שמולה הוא קוטר המעגל. השורה האחרונה נכונה: sin⁡(180∘−x)=sin⁡x\sin(180^\circ-x)=\sin x.

Vérifier la réponse sur elev

La suite se pratique sur elev

Vidéos, exercices corrigés sur le moment et un parcours qui suit le rythme de votre enfant, pour tous les chapitres de sa classe.

Pratiquer sur elevDécouvrir elev pour cette classe